Khi tôi dựa vào những tác phẩm văn học vĩ đại trong các vở ballet của mình, tôi làm điều đó nhằm cố gắng thể hiện, thông qua nghệ thuật biên đạo, sức mạnh cảm xúc của trí tuệ và sức sáng tạo của các bậc tiền bối vĩ đại. Ngôn từ là công cụ của cả sự sáng tạo lẫn hủy diệt; nó có thể nghiền nát cũng dễ dàng như trao tặng sức sống mới.

Ngôn ngữ của chuyển động cơ thể – cách biểu đạt bản thân cổ xưa nhất – truyền tải những giá trị tinh thần và cảm xúc phổ quát mà ai cũng có thể hiểu được. Vì vậy, khi sử dụng một tác phẩm văn học làm nguồn cảm hứng, tôi đặt ra cho mình một nhiệm vụ cụ thể: đặt ra những vấn đề thực sự quan trọng đối với người đương thời, những vấn đề chỉ có thể truyền tải được bằng nghệ thuật khiêu vũ vĩ đại.

Có thể có người hỏi: tại sao tôi lại chọn tiểu thuyết thơ Eugene Onegin của Alexander Pushkin cho vở ballet của mình? Điều gì ở tác phẩm này quan trọng với tôi? Các nhà phê bình và học giả văn học đã gọi cuốn sách này là “Bách khoa toàn thư về Cuộc sống Nga”. Pushkin, với tài năng miêu tả bằng ngôn từ cực kỳ sống động và chính xác đến mức tỉ mỉ, kết hợp với khả năng thấu hiểu tâm lý sâu sắc, đã khắc họa tính cách dân tộc Nga thời của ông, đồng thời tạo nên hình tượng thơ ca về linh hồn Nga – bí ẩn, khó lường và không gì sánh bằng về sức quyến rũ cảm giác.

Bằng nghệ thuật của mình, tôi luôn nỗ lực giải mã linh hồn Nga đầy bí ẩn. Việc diễn giải Eugene Onegin bằng ngôn ngữ biên đạo của tôi chỉ là một nỗ lực khác nhằm thể hiện qua khiêu vũ bí ẩn của tinh thần con người.

Điều tôi đã làm trong vở ballet là đặt các nhân vật của Pushkin vào thời hiện đại, trong những hoàn cảnh và điều kiện mới, đôi khi còn kịch tính hơn, thậm chí cực đoan hơn, khi thế giới cũ đang sụp đổ và thực tại mới mạnh mẽ áp đặt những quy tắc mới. Tôi cần loại thí nghiệm này để trả lời câu hỏi thực sự quan trọng với tôi: linh hồn Nga ngày nay là gì? Nó có còn giữ được sự nguyên bản, sự bí ẩn và sức hút của mình không? Các nhân vật trong tiểu thuyết sẽ chọn con đường nào nếu sống vào ngày hôm nay? Trong “Bách khoa toàn thư về Cuộc sống Nga” này, điều gì phản ánh thời đại và điều gì vẫn là vấn đề cốt lõi qua nhiều thế hệ đồng bào của tôi?

Nghệ thuật biên đạo không đưa ra cho chúng ta những giải pháp cho những thách thức mà xã hội phải đối mặt. Tuy nhiên, bằng cách tiếp cận chúng một cách sáng tạo, đánh giá và phân tích chúng, chúng ta góp phần vào sự phát triển và hoàn thiện của xã hội.

Boris Eifman